رابرت فوگل با همین روش، برده‌داری را به عنوان نظامی سودآور معرفی کرد

مطالعه عددی تاریخ، تصویری متفاوت به ما می‌دهد؟

کد: 13980415424550005

در دسترس نیست

، تهران ، (کارخانه‌آنلاین): فوگل توانست نشان دهد که نبودن خط آهن هزینه حمل و نقل را به شدت افزایش می‌داده و کالا از مزارع به بازارهای اولیه با قیمت بیشتری می‌رسیدند.

مطالعه عددی تاریخ، تصویری متفاوت به ما می‌دهد؟
مطالعه عددی تاریخ، تصویری متفاوت به ما می‌دهد؟

نظام برده‌داری به این دلیل برای برده‌داران سودآور بوده که آن‌ها می‌توانستند تولیدات کشاورزی خود را به شکلی «عقلانی» سازمان‌دهی کنند و سود خود را به حداکثر برسانند.

رابرت فوگل را همه به عنوان یک اقتصاددان برجسته می‌شناسند که در 1993 همراه با داگلاس نورث نوبل اقتصاد را برد، اما او یک دانشمند و تاریخدان بسیار برجسته هم بود. دلیل اصلی مشهور شدن فوگل، استفاده او از روش‌های کمّی برای تحلیل تاریخ است که به طرز جنجال‌ برانگیزی به نظراتی نسبتا عجیب درباره اقتصاد برده‌داری هم منجر شد. فوگل اندیشمندی برجسته و شجاع بود که خود را متفکری مستقل می‌دانست و سعی نمی‌کرد که نظراتش را پشت برخی از هنجارها یا تعارفات مرسوم پنهان کند و هنگام ابراز عقیده، به کم‌ترین چیزی که فکر می‌کرد عواقب نظراتش بود. چند وجهی بودن گستره پژوهش‌های فوگل باعث شد که رابرت مارگو، استاد اقتصاد دانشگاه بوستون، او را اولین «اندیشمند بین رشته‌ای» به معنای حقیقی کلمه قلمداد کند. فوگل که در اصل یک تاریخ‌دان اقتصادی بود، پژوهش‌هایی گسترده در زمینه‌های گوناگون مانند جمعیت‌شناسی، فیزیولوژی، جامعه شناسی خانواده، تغذیه و دیگر حوزه‌ها انجام داد.

در علم تاریخ، کلیومتریک به روشی می‌گویند که از آن به منظور تفسیر تاریخ اقتصادی استفاده می‌شود. این روش مبتنی بر تحلیل آماری داده‌های عددی بزرگ مقیاس است که از حمعیت گرفته تا نرخ مرگ و میر را شامل می‌شوند. فوگل در سال 1964، اثری را منتشر کرد که در آن برای اولین‌بار از کلیومتریک به صورتی گسترده و عمده استفاده کرده‌بود. این اثر «خط آهن و رشد اقتصادی آمریکا» نام دارد. فوگل توانست در این اثر سهم خط آهن در رشد اقتصادی آمریکای قرن نوزدهم را کمّی کند. هم روش و هم نحوه استدلال او در این کتاب، چهره در چهره روش‌های تحلیل تاریخی مرسومی قرار می‌گرفت که تا آن زمان رایج بودند و از استدلال‌های غیر عددی استفاده می‌کردند. فوگل می‌گفت که بر خلاف این شکل از استدلال‌های تاریخی باید نشان داد که خط آهن را نمی‌توان از اقتصاد آمریکا جدا کرد. فوگل با بررسی حمل و نقل کالاهای کشاورزی، اقتصاد 1890 را با یک اقتصاد 1890 فرضی مقایسه کرد که در آن زیرساخت‌های حمل و نقل محدود به راه‌های آبی طبیعی و ارابه باری است.

با این مقایسه، فوگل توانست نشان دهد که نبودن خط آهن هزینه حمل و نقل را به شدت افزایش می‌داده و کالا از مزارع به بازارهای اولیه با قیمت بیشتری می‌رسیدند. همین مسئله محل جغرافیایی تولیدات کشاورزی را تغییر می‌دهد. با اینکه در صورت نبود خط آهن این هزینه‌ها به شدت افزایش پیدا می‌کرده‌اند، هزینه بسیار کمی از پس‌اندازهای اجتماعی صرف ساخت راه‌آهن در سال 1890 شده‌ که در واقع برابر با 2.7 درصد از تولید ناخالص ملی آن سال بوده. البته فوگل نتیجه گرفت که علیرغم تاثیر گسترده راه آهن، به دلیل وجود بدیل‌هایی دیگر، نمی‌توان این پدیده را ضروری اقتصاد آمریکا در آن زمان دانست و همین مسئله نتایج بسیار گسترده‌ای را به همراه آورد که در دهه 60 میلادی توجه بسیاری از افراد را به کلیومتریک جلب کرد.

*برده‌داری روی کاغذ

برجسته‌ترین و جنجال برانگیزترین اثر فوگل «زمانی بر صلیب» نام دارد که در سال 1974 در دو جلد منتشر شد. این کتاب که در همکاری با استنلی انگرمن نوشته شده‌است به مطالعه کمّی برده‌داری در آمریکا می‌پردازد. فوگل و انگرمن در این کتاب گفته‌اند که نظام برده‌داری به این دلیل برای برده‌داران سودآور بوده که آن‌ها می‌توانستند تولیدات کشاورزی خود را به شکلی «عقلانی» سازمان‌دهی کنند و سود خود را به حداکثر برسانند. به دلیل مسائل مربوط به اقتصادهای تولید ویژه یا همان اقتصاد مربوط به مقیاس، بنابر استدلال فوگل و انگرمن، مزارع مملو از برده در جنوب ایالات متحده‌ بهره‌وری بسیار بالاتری نسبت به مزارع شمالی داشتند. دلالت‌های این مطالعه و نتیجه‌گیری این بود که برده‌داری در جنوب آمریکا به خودی خود و به سرعت محو نخواهد شد، زیرا مثال‌های تاریخی در روم باستان هم داشته و از آن مهم‌تر، علیرغم ماهیت استثمارگر خود، به شدت سودآور و بهره‌ور برای برده‌داران بوده.

بسیاری از منتقدان این کتاب فوگل را مدافع برده‌داری قلمداد کردند که البته ادعای صحیحی نبود. در واقع فوگل از منظر اخلاقی با برده‌داری مخالف بود و به آن اعتراض داشت، اما بر خلاف نظر برخی از تاریخ‌دانان قبلی مانند اولریش فیلیپس، این نظام ناکارآمد و زیان‌ده هم نبود، بلکه بر عکس برای خود برده‌داران کارایی و سود بسیار زیادی داشت.

 

بیوگرافی

رابرت فوگل

رابرت فوگل در اول ژولای 1926 در خانواده‌ای اوکراینی اما در نیویورک آمریکا به دنیا آمد. او که به علوم طبیعی علاقه داشت، به مرور زمان با علاقه پیدا کردن به اقتصاد وارد دانشگاه کورنل شد و در رشته‌های تاریخ و اقتصاد فارغ‌التحصیل شد. سپس به دانشگاه کلمبیا رفت و مدرک کارشناسی ارشد خود را گرفت و برای دکتری به دانشگاه جان هاپکینز رفت. کمیت‌سازی در مطالعه تاریخی باعث شد که فوگل در 1993 موفق به اخذ نوبل اقتصاد شود. او نهایتا در سال 2013 درگذشت و در همان شهر نیویورک آمریکا هم به خاک سپرده شد.

 

کتاب‌شناسی

عنوان: زمانی بر صلیب

سال: 1974

این کتاب دو جلدی که در سال 1974 به چاپ رسید و در اوج مجادلات اجتماعی و مدنی سیاه‌پوستان روانه بازار شد، اعتراضات و خشم زیادی را برانگیخت. در این کتاب آمده که اگر ایرادی در برده‌داری وجود دارد، برخاسته از جنبه اخلاقی آن است، وگرنه از بعد اقتصادیِ محض، این نظام دست کم برای خود برده‌داران سود سرشار و کارآیی بسیاری را به همراه داشته. این کتاب که یک دهه پس از لایحه حقوق مدنی 1964 منتشر شد، در مخالفت کامل با نگاه‌های معاصر خود در مسئله سیاهان آمریکا و وضعیت جنوب ایالات متحده پیش از جنگ داخلی این کشور قرار داشت. استفاده از روش کمّی و برخی نکات این کتاب، آن را برای هر خواننده‌ای جذاب و خواندنی می‌کند.

 

منتشر شده در سرویس:

کامنت کارآفرین