رانت ملی همچنان پرداخت می‌شود

165 هزار میلیارد تومان کجا رفت؟

کد: 13980228404070005

در دسترس نیست

، تهران ، (کارخانه‌آنلاین): دولت طی یک هفته گذشته بازهم اعلام کرده سیاست ارز 4200 تومانی را برای کالاهای خاص مانند کاغذ ادامه می‌دهد. تداوم این روند بازهم به توزیع رانت ارزی منجر می‌شود.

165 هزار میلیارد تومان کجا رفت؟
سیاست ارز 4200 فساد را در اقتصاد ملی گسترش داد

در این دوره دولت 13 نوع ارز در میان واردکنندگان توزیع کرده‌است. براساس مطالعات صورت گرفته در این دوره زمانی 6 هزار و 50 نفر یورو دریافت کرده‌اند. 1.3 درصد این یوروها به بهستان دارو رسیده‌است. این شرکت با ریشه‌های حاکمیتی و سهامی خاص است

نویسنده: بهراد مهرجو

هنوز یکسال از ارزپاشی دولت نگذشته که سه روایت از یک آمار ارائه شده‌است. رئیس کل بانک مرکزی معتقد است که 60 درصد ارزها بازگشته است. مشاور وزیر اقتصاد اعلام کرده حداقل 80 درصد این ارزها بازنگشته و چند نهاد نظارتی هم معتقدند که بیش از 70 درصد ارزهای 4200 تومانی به کشور نیامده‌است.

امارهای رسمی از سوی گمرک در مورد بازگشت ارز‌های 4200 تومانی اعلام نشده است. اما همه برآوردها تایید می‌کند از 19 میلیارد دلار پرداخت شده طی چهار ماه حداقل 11 میلیارد دلار همچنان بلاتکلیف است. این رقم با قیمت دلار در دوره کنونی برابر با 165 هزار میلیارد تومان می‌شود. هیچ مقام رسمی در دولت حاضر نیست مسولیت تصمیم‌گیری درمورد ارز 4200 تومانی و پس از آن پیگیری بازگشت این ارزها را برعهده بگیرد.

یکسال قبل گفته می‌شد لیست ارائه شده از سوی بانک مرکزی به نهادهای نظارتی و افکار عمومی با لیست ثبت سفارش‌های گمرکی تفاوت دارد. حتی گفته می‌شود لیستی که به تازگی از سوی بانک مرکزی در مورد دریافت کنندگان ارزی منتشر شده، هم سانسورهایی را پذیرفته‌است. در لیستی که سال قبل بانک مرکزی به وزرات امور اقتصادی و دارایی ارائه کرده‌بود حداقل جای 100 دریافت کننده مشهور ارز 4200 تومانی خالی بود. این افراد همگی ارتباطات سیاسی داشتند. در لیست جدید بانک مرکزی بازهم نامی از یکی از دریافت کنندگان یک میلیارد دلار ارز که مدتی قبل به جرم اخلال در نظام اقتصادی کشور بازداشت شد وجود ندارد. برخی محافل آگاه معتقدند در جریان پرونده پرداخت ارز 4200 تومانی افرادی از بدنه بانک مرکزی درگیر بوده‌اند که این در نهایت نام آنها و روابط بیرونی‌شان از لیست خارج شده‌است.

از اول فرودین سال قبل تا یازده اردیبهشت امسال 9 هزار و 90 نفر ارز 4200 تومانی دریافت کرده‌اند. عدد برآورد شده از میزان ارز دریافتی آنها 30 میلیارد دلار است. براین اساس دولت طی یکسال و به قیمت روز 450 هزار میلیارد تومان ارز رانتی در اختیار وارکنندگان قرار داده‌است. با این وجود طی همین دوره زمانی تورم به طور متوسط ده درصد رشد داشته‌است و قیمت برخی کالاهای مصرفی تا 100 درصد افزایش هم پذیرفته‌است. خودروسازان به عنوان یکی از بالاترین دریافت کنندگان ارز همزمان 38 درصد از تولیدشان کم شده و از سوی دیگر قیمت‌هایشان رشد 70 درصدی داشته‌است. این اطلاعات تایید می‌کند سیاست ارزی دولت برای کنترل قیمت‌ها با شکست مواجه شده‌است. همچنین نظرسنجی که چندی قبل توسط اتاق بازرگانی تهران به انجام رسیده تایید می‌کند شرکت‌های بزرگ تولیدی با عمر بیش از 9 سال تمایلی به دریافت این ارزهای رانتی نداشته اند. گزارشی که به تازگی از سوی اتاق بازرگانی تهران منتشر شده نشان می‌دهد:« بیشترین ارز دریافتی مربوط به یورو به ارزش دلاری حدود 15 میلیارد دلار بوده که بیش از نیمی از مجموع ارز4200 تومانی دریافت شده طی این دوره را تشکیل می ‏دهد. بالاترین سهم از این مبلغ به شرکت خودروسازی مدیران پرداخت شده است. پس از یورو، یوان چین بیشترین ارزش دلاری ارزهای دریافتی (حدود 6.5 میلیارد دلار) را به خود اختصاص داده است. آمارهای بانک مرکزی نشان می‏دهد بخش نسبتآً قابل توجهی از این مبلغ به شرکت‏ های خودروسازی پرداخت شده است. 25.4 درصد از ارزش دلاری ارزهای پرداخت شده طی مدت مذکور، به 20 شرکت پرداخت شده است که شرکت‏ های «مجتمع کشت و صنعت و روغن نباتی ماهیدشت کرمانشاه»، «مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران» و «آوا تجارت صبا» بالاترین سهم را داشته ‏اند.»

در این دوره دولت 13 نوع ارز در میان واردکنندگان توزیع کرده‌است. براساس مطالعات صورت گرفته در این دوره زمانی 6 هزار و 50 نفر یورو دریافت کرده‌اند. 1.3 درصد این یوروها به بهستان دارو رسیده‌است. این شرکت با ریشه‌های حاکمیتی و سهامی خاص است. اما گزارش بانک مرکزی که توسط معاونت بررسی‌های اتاق بازرگانی تهران تحلیل شده تایید می‌کند طی همین دوره زمانی 4 هزار و 478 فرد حقیقی و حقوقی یوان چین گرفته‌اند که بازهم در میان این گروه خودروسازان در صدر قرار دارند. در میان یک هزار و 348 فرد حقیقی و حقوقی دریافت کننده روپیه هند هم گروه میهن و شرکت واردکننده برنج خاطره بیشترین سهم را دارند. بزرگترین واردکننده نهادهای دامی کشور که وابسته به گروه صنعتی تحت هدایت برادران مدلل است 15 درصد ارزهای پرداخت شده به صورت لیرترکیه را دریافت کرده و همزمان به قیمت روغن نباتی و تمامی نهادهای دامی هم افزوده است.

دولت طی یک هفته گذشته بازهم اعلام کرده سیاست ارز 4200 تومانی را برای کالاهای خاص مانند کاغذ ادامه می‌دهد. تداوم این روند بازهم به توزیع رانت ارزی منجر می‌شود. برخی اظهارنظرها از سوی فعالان اقتصادی نشان می‌دهد که شرکت‌های تولیدی به این ارزها دسترسی ندارند و در نهایت دلار رانتی یکسره به سمت شرکت های نوپا یا واردکنندگان کالاهای غیرضروری می‌رود. طی یکسال گذشته دولت به واردکننده محصولات نیوا هم ارز 4200 تومانی پرداخت کرده‌است. در نتیجه این اقدام قیمت محصولات این برند در ایران بیش از 30 درصد کمتر از ترکیه است. این درحالی است که حتی به صورت دقیق اعلام نشده که نمایندگی این شرکت با ارزهای وارداتی اقدام به واردات چه نوع کالاهایی کرده‌است.

درآمدهای ارزی دولت چه می‌شود؟

گزارشی که همتی ریس کل بانک مرکزی در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده تایید می‌کند 60 درصد از ارزهای صادراتی به کشور بازگشته‌است. بخش مهمی از ارزهایی که هنوز ابراز نشده به صادرات کالاهای پتروشیمی مربوط است. پس از تحریم‌های نفتی و فولادی میزان درآمد دولت بدشت کاهش می‌یابد. این درحالی است که نیازهای ضروری کشور به دارو و کالاهای مصرفی روند صعودی دارد. در این شرایط همچنان دولت مصوباتی را تایید می‌کند که به برخی کالاها ارز 4200 تومانی پرداخت شود. فاصله قیمتی بیش از 11 هزار تومانی ارز بازار آزاد و یارانه‌ای جذابیتی ایجاد کرده که شرکت‌های نوظهور برای دریافت این رانت ملی همچنان تکاپو می‌کنند.

 

 

 

منتشر شده در سرویس:

گزارش تحلیلی